Voor het aannemen van schuld moet het gaan om een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid. De dader moest anders handelen (vermijdbaarheid) en kon ook anders handelen (verwijtbaarheid). De standaard waartegen gedrag wordt afgemeten wordt bovendien mede bepaald door de zogenaamde garantenstellung, waarbij van personen in een bepaalde hoedanigheid een bijzondere zorgplicht mag worden verwacht. Als iemand functioneel handelt met een bepaalde verantwoordelijkheid, worden de maatstaven van (on)voorzichtig gedrag mede daardoor bepaald. gl. De Hullu, Materieel strafrecht, Deventer: Kluwer 2012, p. 253-256 en A.A. van Dijk, Strafrechtelijke aansprakelijkheid heroverwogen: over opzet, schuld, schulduitsluitingsgronden en straf (diss. Rijksuniversiteit Groningen 2008), Apeldoorn/Antwerpen: Maklu-Uitgevers 2008, p. 11 en 36.

In de jurisprudentie zijn extra verantwoordelijkheden en zorgplichten toegekend aan bepaalde criteriumfiguren:

• een vrachtwagenchauffeur in het verkeer een bepaalde verantwoordelijkheid wordt vereist (HR 17 januari 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU3447, NJ 2006/303)
• een apotheker zijn doses preciezer moet bepalen dan een bakker en
• aan een volwassenen worden zwaardere eisen worden gesteld dan voor minderjarigen ( HR 24 februari 1987, NJ 1987/1020
• voor de gemiddelde drugsgebruiker geldt eerder een strengere maatstaf (HR 14 april 2015, ECLI:NL:HR:2015:952) Een gemiddelde drugsgebruiker is immers beter op de hoogte van de werking, de mogelijke effecten en risico’s van de inname van verdovende middelen dan de gemiddelde mens, zodat van hem ook een hogere zorgplicht mag worden verwacht.

Medeplegen ongeval door schuld

Hoewel het niet vaak voorkomt is de constructie van het medeplegen van een ongeval door schuld wel mogelijk. In geval van een snelheidswedstrijd op de openbare weg (ECLI:NL:HR:2015:129) en het samen proberen weg te vluchten op de scooter na het voorbereiden van een overval (ECLI:NL:HR:2018:241) werden de verdachten op grond van medeplegen samen verantwoordelijk gehouden voor het door hun schuld ontstane ongeval.