Wettelijk kader wet justitiele en strafvorderlijke gegevens

De Wet bescherming persoonsgegevens vormt de ‘overkoepelende wet ten aanzien van de verwerking van persoonsgegevens’. Op grond van art. 16 Wbp is de verwerking van zogenoemde bijzondere persoonsgegevens in principe niet toegestaan.

Art 16 Wbp:
“De verwerking van persoonsgegevens betreffende iemands godsdienst of levensovertuiging, ras, politieke gezindheid, gezondheid, seksuele leven, alsmede persoonsgegevens betreffende het lidmaatschap van een vakvereniging is verboden behoudens het bepaalde in deze paragraaf. Hetzelfde geldt voor strafrechtelijke persoonsgegevens en persoonsgegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag in verband met een opgelegd verbod naar aanleiding van dat gedrag.”

Op grond van art. 2 lid 2 sub. e en art. 22 Wbp, lid 1 mogen politiegegevens en justitiële en strafvorderlijke gegevens echter wel worden verwerkt wanneer de Wpg of de Wjsg van toepassing is. De Wjsg en Wpg krijgen dan als lex specialis voorrang boven het regime van de Wbp. Beide wetten bevatten uitgebreide regelingen voor de verwerking van politiegegevens, justitiële en strafvorderlijke gegevens en persoonsdossiers.

Hiernaast bestaan er andere wetten op grond waarvan betrokkenen en/of belanghebbenden toegang tot bijzondere persoonsgegevens kunnen krijgen. Veel van deze grondslagen volgen uit artikelen in het Wetboek van Strafvordering (zoals de artikel 12 en artikel 51 procedures, waar wij later nog op in gaan), zodat bijvoorbeeld slachtoffers gegevens van een verdachte kunnen gebruiken om geleden schade te verhalen, maar ook opdat verdachten de processtukken kunnen ontvangen.

De Wjsg regelt de verwerking van justitiële gegevens, strafvorderlijke gegevens en de persoonsdossiers. Voor elk van deze drie gegevenstypes geeft de wet een aparte regeling. In die aparte regelingen gaat het dan steeds om beheer en verwerking, gegevensverstrekking, toezicht, controle en sanctionering en rechtsbescherming van de betrokkene. De systematiek van de wet is gebaseerd op de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).

Zie ook Hoofdstuk 4 van het evaluatierapport Strafvorderlijke en justitiele gegevens