Wanneer een verdachte zelf niet op zitting verschijnt, maar wel diens advocaat, dan moet door de rechter eerst worden bekeken of de advocaat op grond van artikel 279 Sv. bepaaldelijk is gevolmachtigd om namens de verdachte het woord te verdediging te voeren.

Bepaaldelijke volmacht

De verdachte kan op de voet van artikel 279 Sv. zijn advocaat machtigen om buiten diens aanwezigheid het woord te voeren. De advocaat krijgt dan dezelfde rechten als die van de verdachte, waaronder ook het laatste woord.

De verdachte hoeft dan niet zelf ter zitting te verschijnen. De advocaat voert namens de verdachte de verweren. De procedure geldt als een procedure op tegenspraak.

Geen bepaaldelijke volmacht

In HR 23 oktober 2001, LJN AD4727, NJ 2002, 77 (rov. 4.8) m.nt. Reijntjes is uitgemaakt dat wanneer een advocaat niet op de voet van art. 279 Sv is gemachtigd tot het voeren van de verdediging van de ter terechtzitting niet-verschenen verdachte, geen van de bij de wet aan de raadsman toegekende rechten en bevoegdheden kan uitoefenen, behoudens

• het voeren van het woord ter toelichting van de afwezigheid van de verdachte, en
• het verzoeken om aanhouding van de behandeling van de zaak met het oog op de effectuering van het aanwezigheidsrecht van de verdachte of ten behoeve van het alsnog verkrijgen van een machtiging als hiervoor bedoeld

Wanneer de advocaat niet bepaaldelijk is gevolmachtigd en de zitting verder ook niet wordt aangehouden, geldt de behandeling van de zaak als een procedure bij verstek.

In HR 23 april 2002, LJN AD8860, NJ 2002, 338 (rov. 3.2 en 3.3) m.nt. Schalken is hieraan toegevoegd dat indien de rechter de niet-gemachtigde raadsman toestaat buiten de bedoelde onderwerpen nog meer aan te voeren, dit geschiedt in strijd met het wettelijk systeem. Een en ander betekent dat in cassatie niet met vrucht kan worden geklaagd over bijvoorbeeld de verwerping van een door een niet-gemachtigde raadsman gedaan beroep op de nietigheid van de dagvaarding of over het verzuim van de rechter dienaangaande te beslissen, aangezien zo een verweer valt buiten wat de niet-gemachtigde raadsman op grond van het systeem van de wet mocht aanvoeren.

Zie ook:

• Hoge Raad, 19 april 2011, LJN: BP2428,

Rechter mag geen nader onderzoek instellen naar bepaaldelijke volmacht

Art. 279 Sv stelt geen verdergaande eisen dan dat een advocaat die een ter terechtzitting. niet verschenen verdachte wenst te verdedigen, dient te verklaren daartoe uitdrukkelijk gemachtigd te zijn. Dit volgt o.a. uit HR 4 oktober 2016, ECLI:NL:HR:2016:2243 waarin de Hoge Raad de overwegingen uit ECLI:HR:NL:2003:AF9559 herhaalde en bepaalde dat met deze wettelijke regeling zich niet verdraagt dat de rechter een onderzoek instelt omtrent de vraag of de advocaat deze verklaring naar waarheid heeft afgelegd.vraag of de advocaat deze verklaring naar waarheid heeft afgelegd.