Betrouwbaar getuigenbewijs

Geplaatst op: 19 november 2018

Proefschrift; Totstandkoming en waardering van strafrechtelijke getuigenverklaringen in perspectief. Strafvordering staat de laatste jaren in Nederland stevig ter discussie. Aanleiding hiervoor zijn niet alleen rechterlijke dwalingen, maar ook de toenemende aandacht die van andere wetenschappelijke disciplines uitgaat naar het Nederlandse strafproces. Men streeft in het strafproces naar een deugdelijke vaststelling
van de feiten ten behoeve van de beantwoording van de vraag of de verdachte het hem tenlastegelegde feit heeft begaan. Met name vanuit de rechtspsychologie is er al geruime tijd kritiek op de wijze waarop het onderzoek wordt vormgegeven met het oog op de strafrechtelijke waarheidsvinding.Een van de belangrijke kritiekpunten betreft de omgang met verklaringen van getuigen, in het bijzonder de totstandkoming en waardering van die verklaringen in het licht van de Nederlandse schriftelijke procescultuur. Dit onderzoek gaat over de wijze waarop in het Nederlandse strafproces de verklaringen van getuigen worden verkregen en verwerkt, waarbij wordt gekeken of hetbestaande kader van strafvordering aanpassing behoeft uitgaande van het streven naar waarheidsvinding.

Lees meer >


Horen verbalisant wanneer bewijs in beslissende mate steunt om die verklaring

Geplaatst op: 10 november 2018

Een advocaat heeft altijd het recht om de verbalisant te ondervragen indien het bewijs in beslissende mate steunt op die verklaring.

Dit verzoek moet ook wel goed worden onderbouwd (HR 16 oktober 2018, ECLI:NL:HR:2018:1953). De Hoge Raad herhaalt  hier de relevante overwegingen uit ECLI:NL:HR:2017:1016 met betrekking tot de aanspraak verdediging op behoorlijke en effectieve mogelijkheid om getuigen in enig stadium van het geding te (doen) ondervragen en de vraag of de bewezenverklaring in beslissende mate steunt op de verklaring van een, ondanks het nodige initiatief daartoe, niet door de verdediging ondervraagde getuige.
“Nu de bewezenverklaring uitsluitend is gebaseerd op het door verbalisant A opgemaakte p-v van bevindingen m.b.t. het strafbare feit dat tegen deze verbalisantzelf is gepleegd, verdachte de betrouwbaarheid van dat b.m. op wezenlijke onderdelen heeft betwist en verdediging, ondanks het nodige initiatief daartoe, niet in enig stadium van het geding gebruik heeft kunnen maken van de mogelijkheid A als getuige te ondervragen, brengt dit, gelet ook op hetgeen is vooropgesteld, mee dat het Hof in strijd met art. 6 EVRM het door verbalisant A opgemaakte p-v van bevindingen voor het bewijs heeft gebezigd. In dat verband is nog van belang dat niet is gebleken dat verdachte op enigerlei wijze is gecompenseerd voor het ontbreken van een mogelijkheid om A als getuige te ondervragen. Volgt vernietiging en terugwijzing.”

Lees meer >


Jonge leeftijd getuige is onvoldoende voor afwijzing verzoek

Geplaatst op: 16 september 2018

Ingevolge art. 288, eerste lid onder b, Sv kan de rechter van het verhoor van een niet verschenen getuige afzien indien het gegronde vermoeden bestaat dat de gezondheid of het welzijn van de getuige door het afleggen van een verklaring ter terechtzitting in gevaar wordt gebracht en het voorkomen van dit gevaar zwaarder weegt dan het belang om de getuige ter terechtzitting te kunnen ondervragen. Ook in een geval waarin het gaat om ontucht met een minderjarige, zal de rechter dus, indien hij daartoe de in genoemd artikellid vermelde gronden aanwezig acht, het belang van het slachtoffer mogen doen prevaleren boven het recht van de verdachte om het slachtoffer te (doen) ondervragen.

De vraag of dat gegronde vermoeden bestaat, dient te worden beantwoord tegen de achtergrond van het in art. 6 EVRM gegarandeerde recht van de verdachte op een eerlijk proces. Daaruit volgt dat de rechter zijn oordeel ten aanzien van vorenbedoeld belang van de getuige zal moeten motiveren aan de hand van concrete feiten en omstandigheden, zoals het oordeel van een deskundige (vgl. EHRM 10 november 2005, nr. 54789/00 (Bocos Cuesta), NJ 2006/239, rov. 69 en 72 alsmede HR 6 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL9001, NJ 2010/509).

Lees meer >


Extra motiveringsplicht bij horen politieagent als getuige

Geplaatst op: 02 maart 2018

De Hoge Raad benadrukt dat een verzoek tot het oproepen en horen van getuigen dient te worden gemotiveerd op een zodanige wijze dat de rechter de relevantie van het verzoek kan beoordelen en het recht op een eerlijk proces kan betrekken
bij de beoordeling van het verzoek (ECLI:NL:HR:2017:1219). Zo zal de advocaat ten minste moeten aangegeven waarom het horen van de getuige van belang is voor enige in de strafzaak uit hoofde van de artikelen 348 en 350 Sv te nemen beslissing. De noodzaak om de relevantie van het horen aan te geven, geldt zowel ten aanzien van getuigen die al in het vooronderzoek zijn gehoord, als voor getuigen die nog geen verklaring hebben afgelegd. Heeft de getuige reeds een verklaring afgelegd, dan zal door de verdediging gemotiveerd
moeten worden waarin, gegeven de voeging van de reeds afgelegde verklaring bij de processtukken – in deze in de vorm van een op ambtsbelofte opgemaakt proces-verbaal – de relevantie van het horen van de getuige is gelegen.

Daarbij in overweging genomen dat de wetgever – gelet op art. 344 lid 2 Sv – een bijzonder vertrouwen heeft gesteld in de betrouwbaarheid van een proces-verbaal van een opsporingsambtenaar, dient een verzoek tot het horen van een opsporingsambtenaar dan ook behoorlijk te worden gemotiveerd (ECLI:NL:HR:2004:AL8446).

Lees meer >


Recht om getuigen te ondervragen

Geplaatst op: 07 december 2017

Artikel 6, derde lid aanhef en onder d, EVRM bepaalt dat een ieder tegen wie een vervolging is ingesteld, het recht heeft ‘getuigen à charge’ te onder-vragen of te doen ondervragen en het oproepen en de ondervraging van ‘ge-tuigen à décharge’ te doen geschieden onder dezelfde voorwaarden als het geval is met de getuigen à charge. In de regeling ter zake van het oproepen en het horen van getuigen in het Wetboek van Strafvordering wordt geen onderscheid gemaakt tussen ‘getuigen à charge’ en ‘getuigen à décharge’, of anders gezegd: getuigen die in voor de verdachte belastende dan wel ontlas-tende zin (kunnen) verklaren.
(…)
De rechter dient, indien hij een verzoek afwijst, de feitelijke en / of juridische gronden waarop die afwijzing berust, in het proces-verbaal van de terechtzitting dan wel de uitspraak op te nemen. Die rechterlijke motiveringsplicht steunt mede op artikel 6 EVRM.
In cassatie gaat het bij de beoordeling van de afwijzing van een verzoek tot het horen van getuigen in de kern om de vraag of de beslissing begrijpelijk is in het licht van – als waren het communicerende vaten – enerzijds hetgeen aan het verzoek ten grondslag is gelegd en anderzijds de gronden waarop het is afgewezen.’ (HR 4 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1015)

Lees meer >


Recht om getuigen te horen volgens EHRM- SCHATSCHASCHWILI v. GERMANY (Application no. 9154/10)

Geplaatst op: 23 oktober 2017

Op 15 december 2015 is door het EHRM een overzichtsuitspraak gewezen waarin de rechtspraak op het gebied van de oproeping en het recht om getuigen te horen wordt opgeroepen.

Uitspraak EHRM Schatschaschwili vs. Germany – defendant’s inability to question witnesses

Lees meer >


Gebruik voor het bewijs van proces-verbaal politie over wat die van een getuige heeft vernomen

Geplaatst op: 22 oktober 2017

De rechtspraak van de Hoge Raad houdt in dat een op ambtseed opgemaakt proces-verbaal houdende de ten overstaan van een opsporingsambtenaar afgelegde verklaring van een getuige, door de rechter ten laste van de verdachte voor het bewijs kan worden gebruikt, maar dat dit uitgangspunt slechts geldt voor zover het in art. 6 EVRM bedoelde recht van de verdachte op een eerlijk proces is gewaarborgd ( HR 1 februari 1994, ECLI:NL:HR:1994:AB7528, NJ 1994/427, HR 29 januari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BX5539, NJ 2013/145, en HR 4 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1219).

Lees meer >


Verzoek horen getuigen mag niet worden afgewezen omdat herinneringen door tijdsverloop niet beter worden

Geplaatst op: 08 oktober 2017

In HR 4 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1232 had het gerechtshof het verzoek tot het horen van getuigen afgewezen op de grond dat “de ervaring leert dat herinneringen over het algemeen na verloop van tijd niet beter worden en daarom is er geen noodzaak tot het horen van de getuigen”. De Hoge Raad accepteerde dit echter niet. 

Lees meer >


Verplichting horen getuige na intrekking verklaring of weigering

Geplaatst op: 08 oktober 2017

Er is voor de rechter (in eerste aanleg) een ambtshalve plicht tot het bevelen dat een getuige wordt opgeroepen indien een proces-verbaal inhoudende een voor de verdachte belastende verklaring het enige bewijsmiddel is waaruit betrokkenheid van de verdachte bij het tenlastegelegde kan volgen en die persoon daarna ten overstaan van een rechter die verklaring heeft ingetrokken
of op essentiële punten een ontlastende verklaring heeft afgelegd, dan wel heeft geweigerd te verklaren (HR 1 februari 1994, ECLI:NL:HR:1994:487528, NJ 1994, 427)

Lees meer >


Bijzondere getuigen: rechter, officier van justitie, griffier

Geplaatst op: 08 oktober 2017

De advocaat kan ook vragen om bijzondere getuigen te horen, zoals een rechter, een officier van justitie of een griffier.

Lees meer >


Direct contact met een advocaat?
Meld gratis en vrijblijvend uw zaak aan.
Zaak aanmelden