Er kunnen verschillende redenen bestaan om een rechter te wraken. Wij zullen de belangrijkste redenen bespreken.

Wraken vanwege persoonlijke betrokkenheid van de rechter

Aan de onpartijdigheid van een rechter kan getwijfeld worden, indien hij een persoonlijke band heeft met verdachte, een slachtoffer of andere personen die in het strafproces zijn betrokken. Voorbeelden hiervan zijn: gezins- of familierelaties, eerdere werkkring of een (ongepaste) betrokkenheid door middel van een nevenfunctie. Om dergelijke situaties te voorkomen is er tegenwoordig het wrakingsprotocol. Zijn de gedragsregels in dit protocol overtreden, dan ligt honorering van het verzoek voor de hand. Naast persoonlijke betrokkenheid bij een persoon, kan ook gedacht worden aan een persoonlijke band met een bepaald type strafzaak. Denk hierbij aan een rechter wiens dochter recent is verkracht en vervolgens een verkrachtingszaak dient te gaan behandelen. Bij een dergelijke situatie loopt de rechterlijke onpartijdigheid gevaar.

> Meer informatie wraken vanwege persoonlijke betrokkenheid van de rechter

Wraken vanwege betrokkenheid bij eerdere veroordelingen of aanverwante zaken

Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad is de omstandigheid dat een rechter eerder heeft geoordeeld over een zaak die soortgelijk was of dat de rechter een medeverdachte heeft veroordeeld, geen reden is om te twijfelen aan de onpartijdigheid van de rechter. De rechter dient namelijk te beslissen op de in artikel 348 jo. 350 Sv vermelde vragen en het behoort tot de wettelijke taak om te oordelen op grondslag van wat de verdachte is ten laste gelegd en naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting. Aan de onpartijdigheid van een rechter kan echter wel getwijfeld te worden indien hij eerst in de raadkamer mede de voorlopige hechtenis van verdachte beveelt en vervolgens de hoofdzaak gaat behandelen. Bij voorlopige hechtenis gaat het namelijk om ernstige bezwaren als voorloper voor het later vereiste wettig en overtuigend bewijs.

> Meer informatie wraken vanwege betrokkenheid bij eerdere veroordelingen of aanverwante zaken

Wraken vanwege opmerkingen of gedragingen van een rechter

Bij de wrakingsgrond opmerkingen of gedragingen van de rechter ligt de nadruk echter op de persoonlijke overtuiging van de rechter. Bepaalde opmerkingen of gedragingen kunnen de indruk wekken dat hij niet onpartijdig is. Is dit het geval, dan dient vastgesteld te worden of de subjectieve indruk van de wrakende partij met betrekking tot die persoonlijke overtuiging ook objectief gerechtvaardigd is. Zo was er een zaak waarbij de mededeling ‘’wij denken dat u liegt’’, gedaan door de rechter aan een getuige, reden voor een wrakingsverzoek. De wrakingskamer oordeelde echter dat de uitspraak minder gelukkig was, maar rechtvaardigde niet objectief de vrees voor vooringenomenheid

> Meer informatie wraken vanwege opmerkingen of gedragingen van een rechter

Wraken vanwege inhoudelijke of procedurele beslissingen

Indien een beslissing gemotiveerd is met argumenten die de schijn van vooringenomenheid van de rechters wekken, dan kan dit reden zijn voor een wraking. Dit is bijvoorbeeld het geval indien de beslissing zo onbegrijpelijk of onvoldoende gemotiveerd is, dat er geen andere verklaring te vinden is dan dat er sprake is van vooringenomenheid bij het tot stand komen van deze beslissing.

> Meer informatie wraken vanwege inhoudelijke of procedurele beslissingen