Hoofdregel is dat het onderzoek ter terechtzitting in het openbaar geschiedt. De in voornoemde wettelijke bepalingen geregelde externe openbaarheid van het strafproces ziet op de toegankelijkheid van het onderzoek ter terechtzitting en de uitspraak voor de rechtsgenoten. Daarmee wordt een zekere controle op de rechtspleging mogelijk.

Gesloten deuren is uitzondering

De wet voorziet in een (gedeeltelijke) sluiting van de deuren om redenen van privacy van de verdachte, zij het dat het daarbij moet gaan om zeer uitzonderlijke gevallen. Daarbij moet worden bedacht dat het uitgangspunt dat het onderzoek ter terechtzitting openbaar is per definitie betekent dat een inbreuk op de privacy van de verdachte wordt gemaakt, bijvoorbeeld doordat ter zitting de persoonlijke omstandigheden van de verdachte worden besproken. De wetgever heeft heeft niettemin - in overeenstemming met art. 6 EVRM - de afweging gemaakt dat in het volwassenenstrafrecht in de regel de desbetreffende privacybelangen moeten wijken voor de belangen die met openbaarheid van de strafrechtspraak zijn gediend. Dat betekent dat slechts in uitzonderlijke gevallen plaats is voor een bevel tot (gedeeltelijke) sluiting van de deuren met het oog op de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van de meerderjarige verdachte.

Gevallen behandeling met gesloten deuren

De uitzondering, behandeling met gesloten deuren, kan alleen in de in artikel 269 Sr. genoemde gevallen:

• in het belang van de goede zeden,
• in het belang van de openbare orde,
• in het belang van de veiligheid van de staat
• indien de belangen van minderjarigen dit eisen,
• indien de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van de verdachte of van andere procesdeelnemers of anderszins bij de zaak betrokkenen dit eisen
• indien de openbaarheid naar het oordeel van de rechtbank het belang van een goede rechtspleging ernstig zou schaden

Het gaat om een limitatieve opsomming van de uitzonderingsgevallen.